Wat wijzigt er aan het tijdskrediet en de thematische verloven? - HrWorld

Login

Wat wijzigt er aan het tijdskrediet en de thematische verloven?


Annelies Bries2017 brengt ons een aantal wijzigingen op het gebied van het recht van werknemers op tijdskrediet en thematische verloven. Bovendien bracht de NAR een advies uit over het invoeren van de mogelijkheid van 1/10de ouderschapsverlof.

 

Annelies Bries, juridisch adviseur bij Acerta, geeft een duidelijk overzicht van de wijzigingen in het tijdschrift Sociale wegwijzer.

 

Tijdskrediet

Tijdskrediet laat een werknemer toe om zijn loopbaan te onderbreken of te verminderen met 1/2de of 1/5de. Hij heeft op dit ogenblik volgende mogelijkheden:

  1. Hij kan zijn loopbaan onderbreken gedurende maximaal 12 maanden (of verminderen met 1/2de gedurende 24 maanden of met 1/5de gedurende 60 maanden) zonder dat hij hiervoor een bepaald motief heeft.
  2. Hij kan zijn loopbaan gedurende 36 maanden onderbreken of verminderen met 1/2de of 1/5de voor het volgen van welbepaalde opleidingen of het verstrekken van zorgen. Het gaat hier over het verzorgen van zijn kinderen jonger dan 8 jaar, het verstrekken van palliatieve zorgen of het verstrekken van bijstand aan een zwaar ziek gezins- of familielid. De volledige onderbreking van de loopbaan en de vermindering met 1/2de is enkel mogelijk wanneer hierover een akkoord gesloten is op niveau van de sector of de onderneming.
  3. Hij kan zijn loopbaan gedurende 48 maanden onderbreken of verminderen met 1/2de of 1/5de voor het verstrekken van zorgen aan zijn zwaar ziek minderjarig kind of zijn gehandicapt kind dat jonger is dan 21 jaar. Deze mogelijkheid kan niet gecumuleerd worden met de 36 maanden vermeld in punt 2.
  4. Daarnaast heeft de werknemer de mogelijkheid om op het einde van zijn loopbaan vanaf 55 jaar (in bepaalde gevallen vanaf 50 jaar) tot aan zijn pensioen, zijn loopbaan te verminderen met 1/2de of 1/5de(= landingsbaan).

 

De wet werkbaar en wendbaar werk voorzag dat de sociale partners nog de tijd hadden tot 1 februari 2017 om een akkoord te sluiten en zelf cao nr. 103 aan te passen. De sociale partners slaagden in dit opzet en aldus was de nieuwe cao nr. 103ter geboren.

 

Voor een aantal van de maatregelen voorzien in de nieuwe cao nr. 103 is de aanpassing van het KB uitkeringen nodig. Cao nr. 103ter treedt pas in werking samen met het aangepaste KB uitkeringen of uiterlijk op 1 april 2017.


Een bespreking van de wijzigingen door cao nr. 103ter.

 

Afschaffing tijdskrediet zonder motief

Werknemers konden een tijdskrediet opnemen zonder dat hiervoor enige motivering nodig was. Sinds 1 januari 2015 bestond er echter geen recht meer op uitkering voor deze werknemers. De sociale partners beoogden met cao nr. 103ter discrepanties tussen recht op uitkering en recht op onderbreking weg te werken. Zodoende zal een werknemer ook geen recht meer hebben op onderbreking wanneer hij hiervoor geen motief heeft.

Er zullen vanaf de inwerkingtreding van de nieuwe cao nr. 103ter geen nieuwe aanvragen meer kunnen gebeuren. Er gelden echter wel overgangsmaatregelen.

 

Verlenging tijdskrediet met zorgmotief

De wet werkbaar en wendbaar werk gaf de sociale partners de tijd tot 1 februari 2017 om het krediet met zorgmotief uit te breiden naar 51 maanden. De sociale partners slaagden erin om cao nr. 103ter tijdig, namelijk op 20 december 2016, te sluiten. De uitbreiding naar 51 maanden werd in de nieuwe cao vastgelegd. Enkel het tijdskrediet om een opleiding te volgen wordt behouden op 36 maanden.

 

1/5de tijdskrediet ook voor werknemers met twee deeltijdse functies

Cao nr. 103ter voorziet echter nog andere nieuwigheden. Zo zal een werknemer die twee deeltijdse functies heeft bij twee verschillende werkgevers voortaan ook beroep kunnen doen op een loopbaanvermindering met 1/5de. Dit voor zover de totale tewerkstelling minstens een voltijdse tewerkstelling omvat. De duurtijd en de aanvangsdatum van het tijdskrediet moet bij beide werkgevers wel identiek zijn en de verminderingen moeten bij beide werkgevers samen een vermindering van 1/5de vormen.

De 1/5de vermindering kan bij één van beide werkgevers worden opgenomen of proportioneel bij elk van de twee werkgevers. Dat betekent dat de werknemer bij twee werkgevers 1/10de tijdskrediet kan opnemen. Uiteraard hebben werkgeversorganisaties aangedrongen op de vereiste dat de uitdrukkelijke toestemming nodig is van de werkgever waar de onderbreking wordt gevraagd.

 

Maatregelen voor het tegengaan van het oneigenlijk gebruik van tijdskrediet met motief bijstand aan een zwaar ziek gezins- of familielid

Een werknemer kan een tijdskrediet met motief opnemen voor de verzorging van een zwaar ziek gezinslid of bloed- of aanverwant tot de tweede graad. Om het oneigenlijk gebruik van het tijdskrediet voor medische bijstand in te perken, worden bijkomende mechanismen ingebouwd in de cao.

 

Responsabilisering werknemer en behandeld arts

Om een aanvraag te doen bij de werkgever, moet de werknemer een attest voorleggen van de behandelende arts. Voortaan zal dit attest, naast de vaststelling dat de werknemer zich bereid verklaart om bijstand of verzorging te verlenen aan de zwaar zieke persoon eveneens moeten vermelden of de zorgbehoefte een voltijdse, halftijdse of 1/5de loopbaanvermindering vereist naast de eventuele professionele ondersteuning waarop het gezins- of familielid kan rekenen. Deze bijkomende maatregelen heeft tot bedoeling om ook de arts te responsabiliseren.

 

Ook voor wie wettelijk samenwoont maar beperkt tot aanverwanten in de eerste graad

Medische bijstand kan momenteel opgenomen worden voor het verstrekken van zorg aan een gezinslid of iemand die op hetzelfde adres zijn domicilieadres heeft. Ook voor het verstrekken van zorg aan een familielid of een bloed- of aanverwant tot de tweede graad is de opname van medische bijstand mogelijk.

 

In de toekomst zullen gehuwden en wettelijk samenwonenden gelijkgesteld worden en dezelfde mogelijkheid hebben om zorgverlof op te nemen voor het verzorgen van schoonfamilie.

 

Het aantal personen waarvoor men het tijdskrediet kan opnemen zal echter beperkt worden. Medische bijstand zal nog opgenomen kunnen worden voor bloedverwanten van de eerste en tweede graad. Voor aanverwanten is de mogelijkheid echter beperkt tot schoonfamilie in de eerste graad.

 

Aangepaste verrekenregels voor periodes genomen in het verleden

Om te bepalen op hoeveel tijdskrediet een werknemer onder de nieuwe regels nog recht heeft, moeten de periodes die hij in het verleden reeds genomen heeft in mindering worden gebracht. Op de maximumduur van 51 of 36 maanden tijdskrediet met motief, worden de periodes van schorsing die in het verleden genomen werden (in het kader van de herstelwet van 22 januari 1985, de artikelen 3 en 6 van cao nr. 77bis en de artikelen 3 en 4 van cao nr. 103) zowel met motief (in kalendermaanden) als zonder motief (gerekend in voltijds equivalenten) in mindering gebracht.

 

De eerste 12 maanden (in voltijds equivalenten) van tijdskrediet die genomen werden zonder motief worden hierbij buiten beschouwing gelaten. Dus zolang een werknemer nog geen 12 maanden tijdskrediet zonder motief genomen heeft, behoudt hij zijn volledig recht op tijdskrediet met motief.

 

Landingsbanen

De nieuwe cao nr. 103ter regelt een en ander met betrekking tot de tewerkstellingsvoorwaarde en de loopbaanvoorwaarde.

 

Tewerkstellingsvoorwaarde: gelijkstelling ontslagcompensatievergoeding en verbrekingsvergoeding

Cao nr. 103 biedt werkgever en werknemer de mogelijkheid om in onderling akkoord de anciënniteitsvoorwaarde in te korten zodat een werknemer die nog geen 24 maanden in dienst is bij zijn nieuwe werkgever van een landingsbaan gebruik kan maken.

 

Deze gelijkstelling was enkel mogelijk voor zover de werknemer aan de tewerkstellingsvoorwaarde voldeed en dus voltijds of voor 4/5de in dienst was. Voor de beoordeling van de tewerkstellingsvoorwaarde voorziet cao nr. 103ter voortaan dat een periode gedekt door de ontslagcompensatievergoeding en de verbrekingsvergoeding wordt gelijkgesteld met een periode van tewerkstelling. Hierdoor zullen ook werknemers die een verbrekingsvergoeding kregen of een ontslagcompensatievergoeding voortaan aan hun nieuwe werkgever een inkorting van de anciënniteitsvoorwaarde kunnen vragen.

 

Loopbaanvoorwaarde: berekeningswijze 25 jaar beroepsverleden aangepast

Om recht te hebben op een loopbaanvermindering in het kader van een landingsbaan, moet de werknemer eveneens een beroepsverleden hebben van minstens 25 jaar. De regels om dit beroepsverleden te berekenen worden enigszins aangepast en meer afgestemd op de manier waarop het beroepsverleden van de landingsbanen met uitkeringen (met 35 jaar beroepsverleden) worden berekend.

 

Overgangsbepalingen en inwerkingtreding

De nieuwe cao nr. 103ter voorziet dat hij pas in werking zal treden wanneer ook het koninklijk besluit in werking treedt en uiterlijk op 1 april 2017.

 

De nieuwe cao nr. 103ter zal van toepassing zijn op alle aanvragen en verlengingsaanvragen die na de datum van inwerkingtreding van de cao worden gedaan bij de werkgever. Op de lopende tijdskredieten blijven de vroegere regels van cao nr. 103 van toepassing.

 

Thematische verloven

Naast en volledig cumuleerbaar met alle vormen van tijdskrediet, heeft een werknemer de mogelijkheid om een thematisch verlof op te nemen. Naast wijzigingen aan het tijdskrediet, voorzag de wet werkbaar en wendbaar werk eveneens wijzigingen aan het recht op het thematische palliatief verlof. De NAR bracht ook een advies uit over de mogelijkheid van ouderschapsverlof in de vorm van 1/10de.

 

Palliatief verlof

Ongeacht de vorm van het thematisch verlof (volledige schorsing of vermindering met 1/2 of 1/5) wordt dit toegekend voor één maand per patiënt. Een verlenging van een maand kan gevraagd worden per patiënt. In de wet werkbaar wendbaar werk wordt de mogelijkheid tot opnemen van palliatief verlof verlengd tot maximaal drie maanden per patiënt, wat erop neerkomt dat men twee keer kan verlengen met een maand.

 

De mogelijkheid van het nemen van palliatief verlof tot drie maanden is ingeschreven in de wet werkbaar en wendbaar werk die in werking zou treden vanaf 1 februari 2017 (maar nog niet gepubliceerd is).

 

Ouderschapsverlof

In de kamer werden er in het verleden al wetsvoorstellen ingediend die onder andere het invoeren van een ouderschapsverlof in de vorm van een 1/10de vermindering mogelijk zouden maken. Dit zou een werknemer toelaten om gedurende 40 maanden een halve dag per week of tweewekelijks een dag verlof op te nemen.

 

De sociale partners spraken zich in een advies uit over dit wetsvoorstel. Zij informeerden de regering dat zij zich kunnen vinden in het principe van een bijkomende mogelijkheid om de arbeidsprestaties in het kader van ouderschapsverlof te verminderen met 1/10de.

 

Bijkomende voorwaarde moet volgens de sociale partners wel zijn dat het opnemen van 1/10de ouderschapsverlof enkel mogelijk is met uitdrukkelijk akkoord van werkgever.

 

Het gaat hier om een advies gegeven door de Nationale arbeidsraad over wetsontwerpen. Deze wijziging is dus nog niet definitief.

 

Annelies Bries

Juridisch adviseur

Acerta

 

 

Annelies Bries is juridisch adviseur bij Acerta. Zij is gespecialiseerd in tijdskrediet, thematische verloven, de arbeidswet en nieuwe arbeidsregelingen en schrijft geregeld bijdragen voor Sociale wegwijzer. 

 

 

SOCWEGEen uitgebreidere versie van deze tekst werd gepubliceerd in het tijdschrift Sociale wegwijzer, zie ‘Welke wijzigingen brengt 2017 op het gebied van tijdskrediet en de thematische verloven?, Sociale wegwijzer 2017, nr. 2, p. 14-20.
 
Het tijdschrift Sociale wegwijzer vertaalt om de twee weken alle nieuwigheden in de sociale wetgeving en loonfiscaliteit naar uw praktijk. Daarnaast wordt regelmatig een stand van zaken opgemaakt van veel voorkomende topics, met boeiende commentaren geschreven door praktijkmensen.
Sociale wegwijzer is een samenwerking van Acerta en Wolters Kluwer: u geniet dus van een dubbele expertise én hebt de zekerheid dat er kort op de bal gespeeld wordt.
 
Voor meer informatie kan u hier terecht.

 



tijdskrediet thematische verlof ouderschapsverlof